سازه نگهبان فلزی خرپایی : طراحی و اجرا

یکی از روشهای پایدارسازی خاک و گود استفاده از روش سازه نگهبان فلزی خرپایی برای مهار نیروی رانشی خاک در پروژه های گودبرداری میباشد. طراحی و اجرای سازه نگهبان نیز مانند روشهای نیلینگ و انکراژ می بایست توسط مهندس ژئوتکنیک متخصص و شرکت مجری عملیات پایدارسازی با تجربه انجام پذیرد چرا که هرگونه اشتباه در طراحی و اجرای سازه نگهبان فلزی خرپایی منجر به آسیب جدی به پایداری گود خواهد شد. از آنجاییکه عملکرد سازه نگهبان بر مبنای سیستم سازه ای خرپایی میباشد تک تک اعضا و المانهای این سیستم سازه ای در عملکرد کلی سازه نگهبان نقش داشته و هر یک از اعضا میبایست به درستی طراحی و به بهترین نحوی اجرا گردند.
در این سیستم پایدارسازی گود نیز عواملی چون خواص فیزیکی و مقاومتی خاک ؛ میزان سربار گود؛ عمق گودبرداری و فواصل افقی سازه های خرپایی از یکدیگر نقش مهمی در طراحی و تعیین ابعاد هندسی مقاطع سازه فلزی خرپایی خواهند داشت. تعیین ضریب فشار رانشی خاک یکی از موارد مهم در طراحی و تعیین مقاطع سازه نگهبان خرپایی میباشد که تاثیر مستقیمی بر روی هزینه های ساخت سازه نگهبان و میزان آهن مصرفی خواهد داشت. از آنجاییکه سیستم سازه نگهبان خرپایی به صورت یک سیستم غیرفعال passive میباشد ( برخلاف سیستم هایی مثل انکراژ که یک سیستم پایدارسازی اکتیو active میباشد و در همان زمان اجرا در برابر نیروی رانشی خاک فعال و مقاوم میگردد ) به منظور درگیر شدن آن با خاک و به اصطلاح فعال شدن عملکرد مقاومتی سازه نگهبان لازم است تا تغییر شکل و حرکت اولیه ای در خاک و گودبرداری اتفاق بیفتد ؛ لذا ضریب فشار رانشی خاک از نوع محرک و یا ضریب اکتیو Kaدر نظر گرفته میشود و لیکن در مواردیکه وضعیت همجواریها شامل ساختمانهای حساس و یا خیلی قدیمی و بدون اسکلت میباشد میبایست ضریب رانشی خاک را از نوع ساکن یا ضریب فشار رانشی حالت سکون K0 در نظر گرفت و طراحی اعضای خرپایی بر اساس فشار رانشی حال سکون انجام گردد .

طراحی یک سیستم سازه نگهبان خرپایی شامل سه قسمت میباشد :

- طراحی اعضای سازه ای فلزی خرپایی: برای این حالت لازم است بارگذاری اعضای سازه ای به درستی انجام گردد لذا لازم است تا نمودار فشار رانشی خاک برای شرایط موجود با لحاظ تراز آبهای زیرزمینی تعیین گردد و سپس با توجه به فاصله افقی قرارگیری خرپاها از یکدیگر بزرگی نیروی وارد بر تک تک اعضای خرپا تعیین گردد. به منظور آنالیز و طراحی خرپای فلزی می توان به صورت تحلیل دستی و یا به کمک نرم افزار SAP2000 کار مدلسازی و تحلیل را انجام داد .

- طراحی شمع بتنی ستونهای اصلی سازه نگهبان: در سیستم مهاری سازه نگهبان فلزی خرپایی نیروی کششی زیادی به عضو قائم اصلی خرپا ( ستون اصلی خرپا) وارد میگردد لذا برای مهار این نیرو در ریشه این ستون اصلی؛ از شمع بتنی استفاده میگردد. این شمع بتنی به صورت کششی عمل کرده و نیروها را به خاک اطراف و پیرامون خود منتقل می کند لذا در طراحی این شمع های بتنی میبایست به اصطکاک مابین شمع بتنی و خاک پیرامون آن توجه کامل داشت چرا که انتقال نیروی این شمع بتنی از طریق اصطکاک جدار انجام میگردد. از دلایل دیگر استفاده از شمع بتنی مهار سازه خرپایی در برابر لغزش و همچنین جلوگیری از واژگونی سازه نگهبان میباشد. در این حالت ابعاد شمع بتنی با توجه به ظرفیت تحمل کشش شمع بتنی محاسبه میگردد.

- طراحی شالوده و فونداسیون دستکهای اصلی سازه نگهبان

20170816_151346

سازه نگهبان فلزی خرپایی

20170413_143002

سازه نگهبان فلزی خرپایی

2

سازه نگهبان فلزی خرپایی